|
 Rozróżniane są dwa sposoby pobierania substancji odżywczych przez rośliny :
- bezpośrednio z toni wodnej
Ponadto pierwiastki odżywcze roślin można podzielić na :
- mobilne - przemieszczane ze starszych liści rośliny do nowo wzrastających pędów
- azot N
- fosfor P
- potas K
- magnez Mg
- niemobilne - pierwiastki nie mogące się przemieszczać
- bor B
- wapń Ca
- miedź Cu
- żelazo Fe
- mangan Mn
- siarka S
Dla nas akwarystów jest to bardzo istotna informacja, ponieważ niedobory pierwiastków mobilnych będą przejawiały się zmianami obejmującymi przede wszystkim starsze liście, w przeciwieństwie do niemobilnych, w przypadku których zmiany będą obserwowane na świeżo wzrastających częściach rośliny.
Samo diagnozowanie niedoborów makroelementów jak węgiel, wodór, tlen, potas, azot, fosfor i mikroelementów jak wapń, magnez, siarka, bor, żelazo, mangan, miedź, cynk, molibden jest bardzo trudne. Jednak przez dokładne obserwowanie wyglądu i wzrostu naszych roślin można znaleźć przyczyny błędów w nawożeniu. Poniższa tabela ma za zadanie ułatwić nam diagnozę.
Tabela nie uwzględnia zapotrzebowania na węgiel, opis znajdziecie w artykule Najważniejsze parametry wody
Niedobory i nadmiary składników pokarmowych roślin
| Składnik pokarmowy |
Zadanie |
Liście |
Niedobór |
Nadmiar / Inne |
| Azot N |
Synteza aminokwasów i białka |
Stare |
Żółknięcie liści ( chloroza ). Zahamowanie kwitnienia.a żółknie począwszy od starych liści. Liście raczej nie opadają (jedynie przy silnych niedoborach). Młode liście są bardziej zielone od starszych. Zahamowanie wzrostu, niewielki rozmiar. Brzeżna martwica liści. |
Liście mają ciemną barwę. Zahamowanie kwitnienia. |
| Fosfor P |
Bilans energetyczny |
Stare |
Wczesne gubienie liści. Zahamowanie wzrostu. Młode liście niektórych roślin (np. Echinodorus grandiflorus, Ludwigia sp., Hygrophila sp.) stają się różowe, czerwone lub purpurowe. Zjawisko to spowodowane jest powstawaniem barwnika przy dostatecznie silnym oświetleniu. Inne rośliny pozostają zielone lub ciemnozielone. Dolne liście mogą ginąć. W akwarium nie powinniśmy obserwować glonów (niedobór fosforu bardzo silnie hamuje rozwój glonów). Brzeżna martwica liści. |
Mogą pojawić się niedobory Fe, Mg, Zn i innych mikroelementów. Objawy niedoborów N, K, Zn, Cu (wg.innego źródła). |
| Siarka S |
Synteza białka, aminokwasów, enzymów, koenzymów |
Nowe |
Problemy ze wzrostem, żółknięcie liści. Podobne do niedoborów azotu. |
Może powodować przedwczesne opadanie liści. Mniejszy rozmiar liści, żółknięcie obszarów między żyłkowych. |
| Potas K |
Środek aktywujący enzymy, osmozę, równowagę elektrolityczną |
Stare |
Końcówki i brzegi liści żółkną. Starsze liście żółkną gniją i opadają (szczególnie łatwo można to zaobserwować u Hygrophila corymbosa przy silnych niedoborach) Czasami na liściach pojawiają się drobne ciemne martwicze plamki (np. lotos tygrysi). Mniejszy rozmiar liści. Zahamowanie wzrostu. Żółte liście nie mają zielonego otoczenia żyłek (jak przy niedoborze magnezu). Żółknięcie rozpoczyna się od wierzchołków lub brzegów. |
Mogą pojawić się niedobory Mg i Ca. |
| Wapń Ca |
Reakcje enzymatyczne, metabolizm |
Nowe |
Częściowe zniekształcenie roślin. Mało prawdopodobne przy wodzie kranowej. Przyczyną może być nadmiar potasu. Uszkodzenie stożków wzrostowych. Żółknięcie, bielenie brzegów liści. Mniejszy rozmiar liści. Liście pogięte, zniekształcone. Młode łodygi giną. Zahamowany wzrost. Skrócone międzywęźla. |
Mogą pojawić się objawy niedoborów Mg i K lub Mn, Fe, B |
| Magnez Mg |
Środek aktywujący enzymy, komponent chlorofilu, transport jonów |
Stare/Nowe |
Chloroza, gubienie liści, blakniecie koloru. Żółknięcie liści. Proces rozpoczyna się od krawędzi, centrum może pozostawać zielone. Brzegi mogą robić się białe. Dotyczy głównie liści starych, młode pozostają zielone, lub też żółkną. Opadanie starszych liści. Wzrost może pozostać nie zaburzony. |
Tolerowane przez rośliny. Może jednak dojść do obniżenia tempa wzrostu w przypadku niezrównoważenia w nawożeniu z Ca i K. |
| Żelazo Fe |
System enzymów, synteza chlorofilu |
Nowe |
Żółkniecie liści. Okolica w otoczeniu żyłek jest zielona. Łatwo zaobserwować na szybko rosnących roślinach. Nowe liście mogą być karłowate. Ceratopteris : nowe pędy robią się białe. Egeria densa : zielono żółte liście blisko łodygi. Echinodorus sp. : podłużne przejaśnienia; przy intensywnych niedoborach nowe liście szybko umierają. Rotala macrandra : liście stają się białe i szybko giną. Anubias sp. : liście mają jaśniejszy kolor. |
Rozwój glonów nitkowatych. Brązowienie liści. Brązowe plamki na liściach. Objawy niedoborów Mn lub Zn |
| Miedź Cu |
Fotosynteza, metabolizm białka, dystrybucja węgliwodanów, bilans wodny |
Nowe |
Nienormalny wzrost, raptowne usychanie, spiralne liście. Martwica wierzchołków wzrostowych. Pomarszczone krawędzie liści. Młode liście są małe, o nieprawidłowym kształcie. Czasami dochodzi do martwicy łodygi głównej i nadmiernego rozwoju łodyg pobocznych. |
Uszkodzenie systemów korzeniowych. Mogą pojawić się objawy niedoboru Fe. Spowolnienie wzrostu. |
| Mangan Mn |
Reakcje enzymatyczne, fotosynteza |
Nowe |
Obumierająca tkanka pomiędzy unerwieniem liści. Żółknięcie liści między żyłkami, pojawianie się brązowych plamek aż do martwicy tych obszarów. Efekt "czerwonej szachownicy". Okolice żyłek pozostają zielone. Zahamowanie wzrostu. |
Początkowo podobne do objawów niedoboru. Starsze liście mają brązowe plamki otoczone żółtym okręgiem lub obszarem. Brązowe plamki na łodygach. Zahamowanie wzrostu. Może objawiać się jak objawy niedoboru Fe. Brzegi liści zawijają się do przodu, ulegają martwicy. |
| Cynk Zn |
Środek aktywujący enzymy |
Nowe |
Żółty kolor pomiędzy unerwieniem liści, zahamowanie wzrosty, bezkształtne łodygi i liście. Zmniejszenie się rozmiaru liści, skrócenie międzywęźli. Powyginane lub pomarszczone brzegi liści. Żółknięcie liści między żyłkami, rozpoczynające się od wierzchołków i krawędzi liści. Zahamowanie wzrostu. |
Mogą pojawić się objawy niedoboru Fe w przypadku niektórych roślin. Wpływa na wchłanianie Mg. |
| Bor B |
Wykorzystanie wapnia, wzrost |
Nowe |
Problemy z transportem, młode liście wyglądają jak pogniecione. Ginięcie stożków wzrostowych, śmierć bocznych odrostów przy silnych niedoborach. Przy umiarkowanych liście są powyginane, mniejsze niż u zdrowej rośliny. Skórzasty wygląd liści, nieprawidłowa grubość. |
Żółknięcie wierzchołków liści z postępującą martwicą. Nieprawidłowy kolor liści. Liście mogą mieć wygląd "nadpalanych". Ciemnienie liści. Martwica tkanki pomiędzy żyłkami. Opadanie liści. Młode liście zdeformowane. |
| Molibden Mo |
Wykorzystanie azotanu |
Stare |
Nasycenie azotanem, żółte plamki pomiędzy unerwieniem liści. Liście są jasne, powyginane, wąskie, małe. Żółknięcie liści nie dotyczące obszarów około żyłkowych. Plamki na liściach. Zahamowanie kwitnienia. Brzegi liści zwijają się do przodu. |
- |
| Wanad V |
System enzymów, uwalnianie minerałów |
- |
Zahamowanie wzrostu roślin |
-
|
opracowane na podstawie : http://triamond.prv.pl/
dane firmy Sera GmbH |
