Często w opisach akwariów spotykamy się z pojęciem akwarium Low-Tech ( LT ) czy też Hi-Tech ( HT ). Niektórzy z nas zastanawiają się cóż to takiego jest ?. Poniżej chciałbym wyjaśnić skąd się przyjęła taka nomenklatura opisów akwariów.
Sztuczne zbiorniki wodne zwane akwariami obecne były już 50-t lat temu. Były to szklane akwaria, praktycznie bez dodatkowego sprzętu technicznego, zalane wodą w których próbowano hodować ryby i roślinność wodną. Tak zaczynały się rodzić pierwsze akwaria " ala " Low Tech. Pojęcie akwarium Low Tech przyjmuje się dla uproszczenia, a uporządkowanie wiedzy w tym temacie dające wytyczne co do ich prowadzenia, opracowała w swoich publikacjach Diana Walstad. Diana Walstad pisząc w swoich publikacjach twierdzi, że to co opracowała nie można nazywać jakimś innym określeniem i używa pojęcie Low Tech dla kontrastu, do innych zbiorników akwariowych dalej zwanych Hi-Tech. Low Tech to nie inaczej jak zbiorniki akwariowe z minimum ingerencji techniki akwarystycznej i bez sztucznego nawożenia w postaci np. nawozów płynnych czy sol. Pojęcie Hi Tech określa się zbiorniki przeładowane osprzętem technicznym, wymagające od użytkownika podstawowej wiedzy chemicznej wykorzystywanej przy wspomaganiu wzrostu roślin i angażujące użytkownika do częstej ingerencji w środowisko wodne w akwarium. Wszelkie odstępstwa od metodyki prowadzenia zbiorników LT a nie w pełni spełniające wymagania HT zgodnie z przyjętą zasadą podziału, nazwać należało by zbiornikami Mid Tech ( MT ). Mid Tech to poprostu pewne mutacje sposobów prowadzenia akwariów LT i HT, czyli coś pośredniego np. zastosowanie podłoża naturalnego na bazie ziemi ogrodowej i równocześnie nawożenie przez CO2.
Założenia i zasady prowadzenia akwariów Low Tech
1. Podłoże
Warstwa podłoża o grubości około 2,5-4 cm zwykłej ziemi, przykryta taką samą grubością warstway żwiru o granulacji 2-4 mm. Rośliny pobierają pokarm z podłoża i wody, ale większość roślin preferuje pobieranie potrzebnych im składników przez system korzeniowy. Stąd podłoże powinno być maksymalnie żyzne, co zapewnia nam właśnie ziemia która jest bogata we wszelkie składniki odżywcze.
2. Nawożenie
Brak nawożenia sztucznego. Większość składników odżywczych, rośliny pobierają z żyznego podłoża a te, które znajdują się w wodzie trafiają tam w sposób naturalny. Ten naturalny sposób to składniki pochodzące z dodawanego w nadmiarze pożywienia dla ryb, które powstają w wyniku przemiany materii w cyklu rozpad > pokarm > odchody > składniki odżywcze.
3. Woda
Stosuje się wodę najlepiej o dużej twardości ( Gh>8 ) i raczej zasadową. Stąd nie zaleca się też stosować kwaśnej ziemi jako podłoża. Parametry wody patrz TU. Jeśli woda ma niską twardość to wskazane jest dodać dolomit do gleby, orientacyjnie 1/2 kubka dolomitu na każde 4 l ziemi. Wodę w akwarium należy podmieniać rzadko bądź bardzo rzadko, co miesiąc a nawet co pół roku. Niektórzy akwaryści jednak preferują podmiany w ilości 10% co miesiąc, oczywiście we wszystkich przypadkach bez odmulania dna.
4. Nawożenie CO2
Sztuczne dozowanie CO2 w zbiornikach Low Tech nie stosuje się. Podawanie CO2, nawozów makro i mikro jest zbyteczne. Wszelka ilość węgla i innych składników, które są potrzebne rośliną pochodzi z naturalnych przemian związków organicznych pochodzących z przemiany materii (żyzne podłoże, nadmierne karmienie ryb, niewielkie podmiany wody, brak ciągłego czyszczenia zbiornika i napowietrzania). Zaleca się również pozwalać rośliną wyrastać powyżej lustra wody, ponieważ łatwiej im pobierać CO2 z powietrza.
5. Oświetlenie
W czystych założeniach akwariów Low Tech, przyjmuje się jako oświetlenie dzienne światło naturalne. Jednakże dopuszcza się sztuczne oświetlenie na poziomie 0,25 - 0,5 W / L wody. Większe oświetlenie jest zbędne a nawet szkodliwe gdyż może powodować nadmierne oczyszczanie wody i gleby ze składników odżywczych. Również nie ma potrzeby stosowanie drogich specjalistycznych świetlówek, wystarczą zwykłe np: typu 840, które mogą być wspomagane światłem naturalnym.
6. Filtracja
Jako taka nie jest wymagana, ponieważ nitryfikacja produktów przemiany materii przez bakterie jest procesem konkurencyjnym do przetwarzania biomasy przez rośliny, a więc nie powinna być nadużywana. Mimo wszystko musi być zapewniony pewien przepływ wody dla jednorodnego mieszania się składników odżywczych i tlenu w wodzie. Dlatego często stosuje się małe filtry z wkładem mechanicznym a filtr jest czyszczony tylko w sytuacji spodku jego wydajności.
7. Obsada ryb
Ilość i gatunek nie jest określony. Należy trafić w jakąś równowagę między ilością ryb a ilością roślin i należy tu pamiętać, że rośliny czerpią nawozy również z przemiany materii produktów pokarmowych i odchodów a nie tylko z podłoża.
8. Obsada roślinna
Od samego początku założenia akwarium, powinno się sadzić jak najwięcej roślin akwariowych i ewentualnie zastępować gatunki, które się nie przyjęły innymi. Najlepiej rosną rośliny z silnym układem korzeniowym, ale i nie tylko. Jest wiele przykładów hodowli roślin pobierających pokarmy z toni wody. Tu sprawdza się metoda prób i błędów. Gatunki roślin, które się nie przyjęły należy wyrywać tak by nie doprowadzić do odkrycia ziemi. Preferowane jest wycinanie korzeni lub łodyg jak najniżej podłoża. Pozostałości korzeni zostawiamy, staną się one z czasem źródłem nawozowym.
9. Ogrzewanie
Jest niepotrzebne, uzależnione jest jedynie wymaganiami jakie stawiają nam zasadzone rośliny i hodowane ryby.
Założenia i zasady prowadzenia akwariów Hi Tech
1. Podłoże
Specjalnie uzdatniane i wzbogacone, bogate w związki pokarmowe uwalniane stopniowo do systemu korzeniowego i słupa wody. Często tak spreparowane aby stabilizowały parametry chemiczne wody, jak np. Ph. Substraty i podłoża spotykane w handlu, są albo podkładem pod np. żwirek lub są już samoistnym podłożem bez potrzeby przysypywania. Przykładowe substraty np: Sera Floredepot, AquaBasis
2. Nawożenie
Stosowanie specjalnych nawozów płynnych dla roślin np: Plant MIn, Planta Garner Classic. Często też stosowane są inne techniki nawożenia roślin, polegające na indywidualnym stosowaniu związków makro i mikroelementów.
3. Woda
Parametry wody korygowane środkami chemicznymi w celu wyeliminowania szkodliwych związków i uzdatniana specjalnie do potrzeb flory i fauny np: Safe Water, Tropical Multimineral. Często przepuszczana przez filtry RO a potem indywidualnie wzbogacana podstawowymi makro i mikroelementami, dzięki czemu ma się ich pełną kontrolę ilościową. Podmiana wody nawet raz w tygodniu wraz z odmulaniem dna, w celu nie dopuszczenia kumulacji związków nawozowych dla glonów.
4. Nawożenie CO2
Wzbogacanie wody przez CO2 jest standardem w tego typu akwariach, wymuszone między innymi dużą ilością oświetlenia powyżej 0,5 W / L. Wykorzystuje się tu, różne specjalne systemy podawania CO2 np: butle CO2, reduktory, dyfuzory CO2 i.t.p. Systemy te mogą być sterowane automatycznie, dozując CO2 w zależności od wymaganego poziomu, jego odpowiednią ilość.
5. Oświetlenie
Sztuczne oświetlenie o specjalnym widmie i barwie odpowiednie dla roślin czy też ryb. Firmy akwarystyczne oferują wiele świetlówek i lamp HQI przeznaczone specjalnie dla akwarystyki (nowość to oświetlenie LED). Zalecany jest również o wiele wyższy poziom oświetlenia niż w zbiornikach LT, to jest na poziomie minimum od 0,5 W / L do nawet powyżej 1 W / L. ( optymalne to 0,7-0,8W/L ).
6. Filtracja
Obowiązkowo. Pełna filtracja wody specjalnymi wkładami biologicznymi i mechanicznymi. Ich wydajność jest dobierana do wielkości posiadanego zbiornika. Stosowane rodzaje filtrów i wkładów patrz TU.
7. Obsada ryb
Dobór hodowanych ryb indywidualny w zależności od oczekiwanych efektów dekoracyjnych czy też tworzonego biotopu patrz TU.
8. Obsada roślinna
Pełny zakres gatunkowy roślin wodnych, nawet tych o bardzo dużych wymaganiach hodowlanych.
9. Ogrzewanie
Osobna grzałka najczęściej z termostatem lub zintegrowana z systemem filtracyjnym.
10. Testy parametrów wody
Ze względu na częstą ingerencję w środowisko wodne w akwarium i kontrolowanie składu wody, niezbędne jest wykorzystywanie testów pomagające poznać poziomy parametrów takich jak: Ph, Gh, Kh, NO3, PO4, Fe, CO2. W zależności od tych parametrów dokonuje się odpowiednie ich korekty i wzbogaca makro i mikroelementami.
Założenia i zasady prowadzenia akwariów Mid Tech
Ten typ akwariów jest mieszaniną stosowanych technik prowadzenia zbiorników Low Tech i Hi Tech. Przykładowo, można używać jako podłoża ziemię ogrodową ( LT ) a jako oświetlenie zastosować świetlówki specjalistyczne dla roślin wraz z dozowaniem CO2 ( HT ).
Ja bym określił mianem Mid Tech czy inaczej MT, wszystkie zbiorniki, które nie trzymają się ściśle wytycznych do akwariów LT i HT, czyli pewnie najczęściej spotykanych w naszych domach.
Akwadar
